Wat doet een projectleider?
Projectleider is een titel die je bij bijna elke aannemer, netbeheerder en overheid in de infra tegenkomt. Het werk achter die titel kan per werkgever heel anders zijn. In deze blog leggen we uit wat een projectleider doet, waar je op wordt afgerekend en wat het verschil is met een projectmanager. Ook lees je wat je nodig hebt om projectleider te worden.
De functie in het kort
Een projectleider is eindverantwoordelijk voor een project. Niet voor één onderdeel, maar voor het resultaat. Het werk moet af, binnen het budget, op tijd en volgens de afspraken met de opdrachtgever. Loopt het project, dan is dat het werk van het hele team. Loopt het niet, dan ben jij degene die het uitlegt.
Het verschil met een uitvoerder zit in de reikwijdte. Waar de uitvoerder de ploegen op het werk aanstuurt, draag jij daarnaast het contract, het budget en het contact met de opdrachtgever. Veel projectleiders in de infra zijn zelf als uitvoerder of werkvoorbereider begonnen.
Waar een projectleider op wordt afgerekend
Wat een projectleider doet, zie je het best aan wat er aan het eind van een project op tafel ligt. Dat zijn vier dingen.
Om te beginnen het geld. Je bewaakt het budget, stuurt op meer- en minderwerk en ziet op tijd wanneer een post uit de hand loopt. Wie pas bij de eindafrekening ontdekt dat het misging, is te laat.
Dan de tijd. Je bewaakt de planning en de mijlpalen. In de infra betekent dat ook rekening houden met vergunningstermijnen, buitendienststellingen, stremmingen en werk dat van het weer afhangt.
Daarna de kwaliteit. Wat je oplevert, moet voldoen aan het bestek, de normen en de eisen van de opdrachtgever. Bij een netbeheerder of Rijkswaterstaat ligt dat vast in een dossier met een keuringsplan, niet in een mondelinge afspraak.
En tot slot de opdrachtgever. Jij bent het gezicht van het project. Je legt uit waarom iets anders loopt dan gepland, en je zorgt dat er bij de oplevering geen verrassingen zijn. Een tevreden opdrachtgever levert vaker vervolgwerk op dan een project dat toevallig binnen budget bleef.
De taken van een projectleider
Wat betekent dat voor je werkweek? In een functieomschrijving voor projectleider in de infra staan meestal deze taken:
- het projectplan en de fasering opstellen
- het projectteam samenstellen en aansturen, van werkvoorbereiding tot onderaannemers
- de planning bewaken en bijsturen als er iets schuift
- het budget bewaken, meer- en minderwerk vastleggen en factureren
- het contract beheren, van bestek tot UAV-GC, en de risico’s in beeld houden
- overleggen met opdrachtgever, netbeheerder, gemeente en omgeving
- rapporteren over voortgang, kosten en veiligheid
Hoeveel daarvan bij jou ligt, hangt af van de omvang van het project. Op een klein project doe je veel zelf. Op een groot project heb je een werkvoorbereider, een projectcoördinator en een contractmanager naast je.
Projectleider of projectmanager: wat is het verschil?
Vaak is er geen verschil. Veel werkgevers gebruiken de twee titels door elkaar voor hetzelfde werk. Waar er wel onderscheid is, zit het in schaal en afstand. Een projectleider staat dicht bij de uitvoering en is verantwoordelijk voor één project. Een projectmanager heeft vaker meerdere projecten of een projectteam onder zich en houdt zich meer bezig met contract, risico’s en stakeholders dan met de voortgang van dag tot dag.
Kijk daarom niet naar de titel, maar naar de vacaturetekst. De ene projectleider stuurt een ploeg van acht man op een rioolvervanging, de andere is eindverantwoordelijk voor een netverzwaring van veertig miljoen. Dat zijn twee verschillende banen met dezelfde naam.
Projectleider bij de gemeente: het verhaal van Danielle
Hoe breed het vak is, laat het verhaal van Danielle zien. Als projectleider Logistieke Hubs bij de gemeente Amsterdam werkte zij aan schonere stadsdistributie, met minder zware voertuigen en zero emissie als doel. Haar opdracht was in kaart brengen waar logistieke hubs kunnen komen, plekken waar meerdere bedrijven hun goederen bundelen voordat die de stad in gaan. Daarvoor bracht ze de gemeente en marktpartijen samen.
Er ligt geen tracé en geen bestek, maar de kern is dezelfde. Partijen met verschillende belangen op één lijn krijgen en zorgen dat het project iets oplevert. In haar verhaal vertelt Danielle dat ze het “fantastisch” vindt “om dat publieke en private belang samen te brengen”.
Hoe word je projectleider?
De meeste projectleiders in de infra hebben een HBO-opleiding in een technische richting, zoals Civiele Techniek, Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek of Technische Bedrijfskunde. Een MBO 4-opleiding met de juiste ervaring komt ook veel voor. In vacatures zie je daarnaast vaak IPMA-D of IPMA-C, PRINCE2 en VCA-VOL, en bij Rijkswaterstaat en netbeheerders ervaring met UAV-GC en systeemgerichte contractbeheersing.
Toch kijken werkgevers bij deze functie sterker naar wat je hebt gedraaid dan naar je diploma. De gebruikelijke weg is doorgroeien vanuit de werkvoorbereiding of de uitvoering. Zonder ervaring als projectleider kan dat dus, als een werkgever je de kans geeft met een project dat bij je ervaring past.
Ben je als projectleider een leidinggevende? Ja, maar meestal zonder hiërarchische bevoegdheid. Je team bestaat vaak uit mensen van verschillende bedrijven. Eigen collega’s, onderaannemers en ingehuurde specialisten. Je moet ze meekrijgen zonder dat je hun baas bent. Daarom is wat je kunt in een kamer vol tegengestelde belangen belangrijker dan je papieren.
Waar groei je naartoe?
Vanaf projectleider lopen de routes uiteen. Naar boven word je senior projectleider, projectmanager of programmamanager, met meerdere projecten of een heel programma onder je. Zijwaarts kun je je specialiseren als contractmanager, tendermanager of omgevingsmanager. Veel ervaren projectleiders kiezen op een gegeven moment voor interim-opdrachten bij overheden, omdat het werk daar anders is en de opdrachten korter en gevarieerder zijn.
Bij deze functie loopt het salaris van een projectleider ver uiteen, omdat het geen vastomlijnde functie is. De omvang van je projecten weegt het zwaarst, daarna je ervaring, je specialisatie en de vraag of je vast of interim werkt. Kijk ook naar het pakket eromheen, zoals een auto, een bonus op het projectresultaat of een opleidingsbudget. Ga je via deta-vast aan de slag, dan ben je eerst in dienst bij Vonders terwijl je bij de opdrachtgever werkt. In onze blog over de deta-vast constructie lees je hoe dat gaat.
Zelf aan de slag als projectleider?
Als projectleider ben je eindverantwoordelijk voor geld, tijd, kwaliteit en de opdrachtgever, met een team dat vaak niet bij jou in dienst is. Wil je die verantwoordelijkheid? Bekijk dan de vacatures voor projectleider in de civiele techniek.
